DMU

Frederiksborgvej 399, P.O. Box 358

DK-4000 Roskilde, Denmark

Telefon : +45 46 30 12 00

Fax : +45 46 30 19 14

Assiliisoq: Ilisimatusarnermi

pisortaq: Jesper Madsen

Nunani Issittuni Avatangiisinut Immikkoortortaqarfik Kalaallit Nunaanni uuliasiornerup aatsitassiornerullu iluani avatangiisinut sunniutaasinnaasunik ilisimatusarnermik, misissuinernik siunnersuisarnermillu ingerlatsisuuvoq. Sulinermut aamma ilaavoq akuutissanik mingutsitsisartunik alapernaarsuineq, soorlu nunat tamalaat Nunani Issittuni avatangiisit pillugit suleqatigiiffiannut Arctic Monitoring and Assessment Programme (AMAP) atatillugu, kiisalu nunat issittut avatangiisiisa uumasuisalu nunarsuup silaannaata allanngorarneranit sunnerneqartarnerat tamatumunnga ilaalluni. Tamanna tunngavigalugu immikkoortortaqarfik aamma Namminersornerlutik Oqartussat Aatsitassanut Ikummatsissanullu Pisortaqarfimmut avatangiisinut tunngasunik siunnersuisinnaasarpoq. Immikkoortortaqarfik Qallunaat Nunaata imartaani imaani miluumasunik ilisimatusarnermik nakkutiginninnermillu suliaqarpoq, soorlu imaani anorimik innaallagissiuterpassuaqarfiusut avatangiisinut sunniutigisinnaasaannik nalilersuinermi.

Immikkoortortaqarfik ullumikkut 27 pallillugit sulisoqarpoq, taakkunani 22-it biologitut, geografi-tut, avatangiisillu sannaanik tunngasunik ilinniarsimapput. Ullumikkut immikkoortortaqarfimmi tallimanik ph.d.-inngorniutigalugu suliaqartoqarpoq. Ukiut 25-t kingulliit ingerlaneranni nunami, tatsini, imaani, silaannarmilu avatangiisinut tunngassuteqartut ilisimatusarfigineqarsimapput.

Sulisut Kalaallit Nunaanni ilaatigut avingarusimasuni pissutsinilu najoruminaatsuni sulineq sungiusimalluarpaat. GIS, qaammaataasanit assilisanik misissuinermut atatillugu aaqqissuussineq, attaveqaatillu atorlugit paasissutissanik katersuiseq tassaapput immikkoortortaqarfiup paasissutissanik nalilersuinerani angusanillu saqqummersitsisarnerani atortut pingaaruteqartut. Immikkoortortaqarfik nutaaliamik tusaamasamik pinngoqqaatinik assigiinngitsunik akoqassutsimut misissuiffeqarpoq.

Ataani immikkoortortaqarfiup naqitat saqqummersissimasai Kalaallit Nunaanni inuiaqatigiinnut attuumassuteqartut sumi pissarsiarineqarsinnaaneri allattorneqarsimapput (kalaallisut imaluunniit kalaallisut eqikkarlugit saqqummersinneqarsimasut).